Nieuw onderzoek maakt koeien blij

17/03/2014

Acht uur per dag werken in een ijskoude schuur om koeien te aaien. Het klinkt wellicht niet als de ideale baan maar twee van onze gedreven wetenschappers, Helen Proctor en Gemma Carder, vinden het een geweldige uitdaging!

Helen en Gemma zoeken naar manieren om positieve gevoelens van koeien te meten. Ze doen hiervoor onderzoek op Boltons Park Farm, het leer- en veehouderijbedrijf van de Britse diergeneeskundige faculteit in Hertfordshire.

Het onderzoek bestaat uit het observeren van de koeien terwijl ze op een prettige manier worden aangeraakt. Het waargenomen gedrag en de gemeten temperatuur van de koeien worden genoteerd en de koeien worden daarnaast ook gefilmd.

Observeren

Voor het verzamelen van hun gegevens werken Helen en het team met een testgroep bestaande uit 13 melkkoeien. Helen draagt linnen tuinhandschoenen waarmee ze koe 804, bijgenaamd Sneeuwwitje, aait. Sneeuwwitje is het eerste studieobject van de dag en zij ligt aangenaam op de vloer van het hok dat met houtsnippers bedekt is, omgeven door vijf andere melkkoeien. Haar warme adem dampt in de kille lucht. 

“De koeien stonden altijd op toen wij voor het eerst kwamen”, zegt Helen. “Nu blijven ze ontspannen liggen. We hebben ze gedurende anderhalve week voor aanvang van het onderzoek geaaid om ze te laten wennen aan de procedure. Nu vinden ze de aandacht zo leuk dat sommige jaloers worden en proberen ertussen te komen als we andere koeien aaien”, legt ze uit. 

Helen aait krachtig het hoofd, de nek en zijkanten van Sneeuwwitje. Terwijl ze aan het aaien is, strekt de koe haar nek in waardering en laat ze haar oren zakken in ontspanning. Gemma noteert de gedragingen van Sneeuwwitje terwijl WSPA-vrijwilliger Simone Foister ze filmt.

Koeien staan te dringen

Terwijl ze aaien, filmen en noteren, zorgt het team dat ze uit veiligheidsoverwegingen altijd weten waar de andere koeien zich bevinden. “Ze zijn helemaal aan ons gewend en tam, maar omdat ze zo groot zijn moeten we altijd oppassen – ze zouden ons per ongeluk omver kunnen duwen”, zegt Gemma.

Soms slaagt een koe erin om ertussen te komen en dan zal het team de sessie opnieuw moeten starten. Vandaag lijkt een grote zwarte koe, nummer 603 met bijnaam Olga, vastbesloten voor haar beurt geaaid te worden – ze houdt telkens haar kop in de weg en kauwt aan de overall van de onderzoeker.

Temperatuur van de koeienneus

Behalve dat er gefilmd en genoteerd wordt, worden er ook temperatuurmetingen gedaan. Gemma houdt een ‘thermo gun’, een contactloze thermometer, in de buurt van de neus van Sneeuwwitje. Deze metingen worden aan de gegevens toegevoegd om te bestuderen of neustemperatuur een indicatie kan geven van geluk bij koeien.

“We weten op dit moment niet zeker of er een verband bestaat tussen temperatuur en positieve gevoelens”, legt Helen uit. 

“Maar onze theorie is gebaseerd op het beginsel dat er tijdens een vlucht-vechtreactie van een dier bloed stroomt naar de belangrijkste organen en dat de neustemperatuur dan zakt. Dus...tijdens een activiteit waarbij ze zich prettig en ontspannen voelen, zou de neustemperatuur kunnen stijgen”.

Zodra het onderzoek afgerond is, zullen de bevindingen gepresenteerd worden in een WSPA-rapport dat, naar we hopen, een substantiële bijdrage zal leveren aan de kennis en het begrip van gevoelens bij dieren.

Baanbrekend onderzoek

“Wat we aan het doen zijn is baanbrekend omdat er nog maar weinig bekend is over positieve gevoelens bij dieren”, zegt Helen. “We kunnen wel zeggen dat koeien het prettig vinden om buiten te staan, maar we weten dit niet op grond van wetenschappelijk onderzoek. Zodra we dit kunnen meten, kunnen we het wetenschappelijk onderbouwen”.

Ze legt uit dat het project inspeelt op de verschuiving binnen de dierenwelzijnswetenschap die het belang van positieve gevoelens bij dieren begint te onderkennen. Helen en Gemma hopen dan ook dat hun werk niet alleen de manier zal veranderen waarop boeren met hun vee omgaan, maar ook de manier waarop dierenwelzijn beschouwd wordt door wetenschappers, overheden en de rest van de samenleving.

“Dierenwelzijn moet meer voorstellen dan alleen het ontbreken van negatieve ervaringen of de ‘vijf vrijheden’ – het recht om vrij te zijn van pijn, dorst, lijden, etc. Bij dierenwelzijn moet ook rekening gehouden worden met wat echt prettig is voor dieren”.

Blije koe, blije boer

“We willen een controlelijst bieden van snelle, concrete, zichtbare metingen – de stand van de oren, het zichtbaar zijn van oogwit, etc. – die gemakkelijk gezien en gebruikt kan worden door veehouders, raadgevers en inspecteurs om te begrijpen hoe de dieren zich voelen en die, waar nodig, laat zien dat aanpassingen nodig zijn aan de manier waarop dieren behandeld en gehouden worden”, zegt ze. 

“We streven naar metingen die onmiskenbaar sneller, minder ingrijpend en tijdrovend zijn dan de traditionele methoden zoals het meten van het gehalte cortisol – het stresshormoon – in het bloed, speeksel, de ontlasting of urine van het dier”. 

Helen zegt zeer opgetogen te zijn over wat informele feedback die ze al heeft gekregen van de boeren van Boltons Park, die een verband hebben gelegd tussen het aaien en een toename in melkproductie. “Als we vaststellen dat de toename in melkproductie een constante uitkomst is, is dit een fantastisch argument om positieve gevoelens bij melkkoeien te bevorderen. Dat zou voor alle betrokkenen voordeel opleveren, zowel voor de koeien als voor de boeren”. 

Lees hier meer over hoe WSPA in actie komt voor koeien en hoe jij kunt helpen!

Verwante artikelen:

  • Project modelboerderijen
  • Melkkoeien
  • Alternatieven voor de intensieve veehouderij

EHBO dierenpakket

pup noodhulp

Bij een noodsituatie is WSPA snel ter plekke. Onze speciale EHBO dierenpakketten zijn van groot belang om direct te kunnen helpen. Hierin zitten medicijnen,...

Droogte in Kenia

droogte-kenia

Goede voorbereiding kan ramp voorkomen. In Noord-Oost Kenia is het momenteel extreem droog en een ramp ligt op de loer. Voor duizenden dieren en mensen dreigt...