Toekomst koeien onzeker

16/03/2016

Het voorstel van een aantal oppositiepartijen in de Tweede Kamer om weidegang, net als bijvoorbeeld in Zweden, verplicht te stellen wordt door staatssecretaris Van Dam (Landbouw) afgewezen.

''Op 1 april 2015 werd de zogenaamde quotumregeling van de koemelkproductie die dertig jaar van kracht was, afgeschaft.''

Dit is slecht nieuws voor de melkkoeien die momenteel zowel in aantal als in percentage steeds vaker hun hele leven op stal moeten staan. Hun bestaan is sowieso nogal onzeker geworden.

‘Bevrijdingsdag'

Op 1 april 2015, bijna een jaar geleden dus, werd de zogenaamde quotumregeling van de koemelkproductie die dertig jaar van kracht was, afgeschaft. Veel melkveehouders vierden dat feit als een ‘bevrijdingsdag’. Nu mochten ze zoveel melken als ze maar wilden. In de aanloop naar de afschaffing had een aantal boeren al flink geïnvesteerd in grotere stallen, apparatuur en 60.000 extra dieren. Dat breekt ze nu op.

Fosfaat

Koeien produceren immers niet alleen melk – er kwam een miljard liter bij - maar ook mest. En in mest zitten stoffen – met name fosfaat – die in grote hoeveelheden het milieu belasten. De regering moet de uitstoot van fosfaat beperken. Je zou dus kunnen zeggen dat het melkquotum wordt vervangen door een fosfaatquotum. Dat betekent dat een boer niet zomaar zijn aantal koeien mag uitbreiden. Dat mag alleen als hij voldoende fosfaatrechten heeft en die zijn – simpel samengevat – afhankelijk van de hoeveelheid grond die hij bezit of pacht.

Regen en drup

Terwijl de melkproductie sinds ‘bevrijdingsdag’ flink is toegenomen terwijl de vraag vanuit China en Rusland is ingezakt, brengt een liter melk veel minder op dan een paar jaar geleden. Zo raken veel boeren van de regen in de drup. Want vanwege het fosfaat moet het aantal koeien in 2017 met vier tot acht procent naar beneden. Met name de kleinere boeren komen financieel in de knel, ook al omdat de uitbreidingsinvesteringen nog lang niet zijn afbetaald. En dat betekent dat nogal wat extra koeien jaren eerder dan ‘normaal’ de gang naar het slachthuis zullen gaan maken. Tel uit je winst!   

Weidegang

Ondertussen heeft staatsecretaris Van Dam gelukkig wél de ambitie weer meer koeien in de wei te krijgen. 80% van hen moet in 2020 weer gras onder de hoeven hebben. Nu is dat 69%. Onderzoek van Wageningen Universiteit wees vorige week uit dat het kan: 94% van de melkveebedrijven kan een vorm van weidegang toepassen. Het is echter de vraag of ze zónder wetgeving wel gaan omschakelen. World Animal Protection is bang van niet. Wetgeving zou dan toch wel eens nodig kunnen zijn.