Video: Eerste bonobo’s aangekomen in hun nieuwe tehuis

26 juni 2009

Eerder deze maand heeft een groep bonobo’s, onder de hoede van Les Amis des Bonobos (een bij WSPA aangesloten organisatie), een bijzondere reis ondernomen. Voor het eerst heeft een reservaat een poging gedaan om bonobo’s in het oerwoud terug te zetten.

Dr. Nick de Souza van WSPA is adviseur dierenwelzijn van het Lola ya Bonobo sanctuary, en als dierenarts leidde hij de herintroductie van de mensapen. Kijk hier voor de film die is gemaakt over de vrijlating van deze prachtige dieren. 

Vergezeld door het team van het reservaat reisde hij naar een uithoek van de Democratische Republiek Congo met de bonobo’s die klaar waren om te worden vrijgelaten: de mannetjes Mbano, Lomela, Beni, Lomami, Kubulu en Max, en de vrouwtjes Lukaya, Lisala en Etumbe.

Lees hier meer over de voorbereidingen voor de vrijlating  (Engelstalig)

De reis begint!

Op 24 juni gingen Nick, zijn collega-dierenarts dr. Marie-Laure Doppajne en de bonobo’s (in transportkooien) op de luchthaven van Kinshasa aan boord van een speciaal omgebouwd vliegtuig. De rest van het team, waaronder ook Claudine Andre, de stichter van Lola ya Bonobo, vlogen met een ander toestel.

Net als mensen kunnen bonobo’s aan vliegangst lijden. Nerveuze apen kregen een likje honing, gemengd met een milde tranquillizer, op hun onderlip gesmeerd.

Zoals Nick ons vertelde: “Het was een rustige vlucht, hoewel Etumbe, een buitengewoon intelligent hoogzwanger vrouwtje, erg nerveus was. Ze gedraagt zich extreem beschermend  tegenover haar zoon, Mbano. Maar toen ze eenmaal doorhad dat de hele groep op weg was naar het vliegveld, ontspande ze zich. Dat was een geweldige opluchting. Omdat ze zwanger was konden we haar niet al te veel tranquillizers geven.”

Toen ze in Basankusu aankwamen, waren er 20 politieagenten nodig om de honderden mensen in het gareel te houden. Het publiek was gekomen om de bonobo’s welkom te heten! Het viel Nick op dat de veroorzakers van al die ophef, die veilig in hun transportauto zaten, het enthousiaste welkom onaangedaan over zich heen lieten komen. 

Nog meer nieuwe ervaringen

Vervolgens voer de groep de Lopori op naar een afgelegen plek. Boten met weinig diepgang werden aan elkaar gebonden, zodat ze een drijvend platform vormden voor de transportkooien.

Onderweg bleven Nick en Marie-Laure de apen observeren en onderzoeken. Het is voor het eerst dat deze diersoort terug wordt gezet in de wildernis. De reacties en het welzijn van de dieren zijn dan ook nauwlettend gevolgd.

“Het was een vreemde en wonderbaarlijke reis,” vertelde Nick ons. “Hoewel er ook momenten van stress waren, is de verhuizing heel goed verlopen. Toen we aankwamen lieten we de bonobo’s één voor één uit hun kooi, om hen de gelegenheid te geven om wat rond te kijken en zich geleidelijk aan thuis te voelen.” 

Op ontdekkingsreis…

De voorbereidingen voor de omheining in het oerwoud zijn al in 2008 begonnen. In dit stadium kunnen de bonobo’s geleidelijk aan hun nieuwe omgeving wennen, terwijl kan worden gecontroleerd hoe ze daar gedijen.

Nick beschreef de aankomst van de dieren: “De bonobo’s leken allemaal opgewonden toen ze na zo’n lange reis eindelijk weer vrij waren in het oerwoud. De kleintjes gedroegen zich net als mensenkinderen die de school uitstormen aan het einde van de dag. Ze waren overduidelijk enthousiast. Ze renden rond, klommen in de bomen en trokken er handenvol bladeren af, die ze uit pure vreugde naar beneden gooiden!”

Lisa bleek de meest avontuurlijke van de bonobo’s te zijn. Ze sprong de omheining over om de omgeving te verkennen. Claudine ging haar achterna, om te zien of het haar niet teveel werd.

Al snel kwam Lukaya haar ook achterna. Ze klom in een palmboom en slingerde hals over kop het oerwoud in! Iedereen was opgelucht toen de avontuurlijke dames terugkwamen. Blijkbaar waren ze tevreden over hun nieuwe omgeving.

Op 15 juni werden de bonobo’s getest op tuberculose. 

De groep gaat zich thuis voelen

Tegen 19 juni voelden alle negen apen zich genoeg op hun gemak om buiten de omheining rond te scharrelen. En na een paar nachten in het oerwoud leken ze alle nervositeit te hebben overwonnen.

De groep had ook al voedsel gevonden – een vaardigheid die ze in de open ruimtes van het reservaat hadden aangeleerd, en een teken dat ze echt klaar waren voor het oerwoud. Voorlopig wordt hun nieuwe dieet van wilde vruchten aangevuld met bananen en sinaasappelen die ze in de omheining worden gevoerd.

Die truc is een noodzakelijk kwaad. Door ze binnen de omheining te voeren zullen de bonobo’s terugkomen, zodat we in de periode dat ze zich aanpassen aan het leven in het oerwoud, een oogje kunnen houden op hun welzijn en gezondheid. 

Uitdagingen voor de toekomst

Het vergt veel tijd om dieren op een verantwoordelijke wijze in hun natuurlijke omgeving terug te brengen. Als de bonobo’s de omheining voorgoed verlaten, zal Ecoguard, een team van 12 trackers (spoorzoekers), de apen nog een aantal weken volgen terwijl ze zich settelen in het bos.

Nick hoopt dat de trackers zonder veel problemen worden geaccepteerd. Bij de bonobo’s zijn de vrouwtjes de baas en omdat het tracker-team alleen uit mannen bestaat, kan het wel even duren voor Ecoguard hun vertrouwen heeft gewonnen!

Op langere termijn is de grootste uitdaging voor de herintroductie van de bonobo’s de relatie tussen de lokale bevolking en de bonobo’s. Het is immers de handel in bushmeat en huisdieren waardoor de meeste bonobo’s bij Lola ya Bonobo terecht zijn gekomen.

Maar de voortekenen zijn gunstig. In de lokale gemeenschappen wordt al meer dan een jaar een voorlichtingsprogramma gedraaid. Bovendien onderhoudt het reservaat voortdurend contact met de plaatselijke leiders en ondersteunt het de nabijgelegen scholen.

Claudine, de vrouw die een groot deel van haar leven aan deze mensapen heeft gewijd, zal nog wel een maand in de omgeving blijven waar de apen zijn vrijgelaten. 

 

Categorieën: 

Deel het met de rest van de wereld:

WhatsApp