Waarom de orang-oetan onze hulp nodig heeft

De orang-oetan is een intelligent en gevoelig dier dat in het wild zijn leven doorbrengt in de bomen van het regenwoud. Maar vele orang-oetans wacht een ander lot: een leven lang gevangenschap voor het vermaak van toeristen. Samen kunnen we dit tegengaan.

In de bossen van de eilanden Borneo en Sumatra leeft de orang-oetan. Bosmens, naar het Nederlands vertaald. Dat is geen gekke naam, want wij delen 97 procent van ons DNA met deze mensapen. Hoog in de bomen slingeren ze van tak naar tak. Ze maken grote nesten van planten en takken om in te slapen en als het regent gebruiken ze bladeren als paraplu. Jonge orang-oetans blijven de eerste acht jaar van hun leven bij hun moeder, zodat ze, vastgeklampt aan haar buik of op haar rug, vanuit een veilige basis de wereld kunnen ontdekken. Maar er ligt een grote dreiging op de loer.

Maak een verschil voor dieren

Vecht mee

Wereldwijd worden niet alleen orang-oetans, maar in totaal wel 550.000 wilde dieren mishandeld, gevangen gehouden en gebruikt. Alleen maar om toeristen te entertainen. Help jij mee deze industrie te stoppen en wilde dieren uit gevangenschap een tweede kans te geven?

Vecht mee

Zo worden orang-oetans uitgebuit

Orang-oetans hebben het zwaar. Ze zijn ernstig bedreigd doordat grote stukken van hun leefgebied worden gekapt voor de productie van palmolie. Daardoor raken bossen meer versnipperd. Een ernstige ontwikkeling, omdat smokkelaars daardoor steeds gemakkelijker orang-oetans kunnen vangen. Door de afname van bomen wordt het steeds moeilijker om te vluchten, waardoor de dieren nog sneller in de handen vallen van handelaars die geld zien in deze wilde dieren. De orang-oetans wacht vervolgens een verschrikkelijk lot: ze worden verhandeld als huisdier of levenslang uitgebuit in toeristische parken.

Weg uit het wild

De manier waarop jonge orang-oetans uit het wild worden weggerukt is verschrikkelijk. Stropers zoeken in de boomtoppen naar moeders met kleintjes en hakken vervolgens alle bomen rond hen om, zodat ze geen uitweg meer hebben. Met grof geweld wordt de moeder gedood en het jong meegenomen. Voor het kleine aapje is dat nog maar het begin van een leven vol lijden.

Sommige dieren worden illegaal verhandeld als huisdier. Vele orang-oetans belanden in kleine kooien op toeristische plekken, waar ze alleen uitkomen tijdens activiteiten met bezoekers. De groene boomtoppen van het regenwoud zijn ver weg voor orang-oetans in gevangenschap. Ze kunnen niet meer dagenlang slingeren van boom naar boom en naar hartenlust naar fruit en bladeren zoeken, maar kijken vanuit hun veel te kleine kooien naar de tralies die ze gevangen houden. Stress, frustratie en verveling zijn grote welzijnsproblemen. De apen vertonen stereotiep gedrag als heen en weer wiegen, hun haren uittrekken of het herhaaldelijk opboeren en weer herkauwen van hun eten, iets dat ze in de natuur niet doen.

Het leven in gevangenschap

Poseren als foto-accessoire
Op veel toeristische plekken is het mogelijk om foto’s te maken met orang-oetans. De dieren moeten daarvoor op of naast toeristen poseren, soms uren achter elkaar. Op sommige locaties moeten de dieren menselijke kleding aan als bikini’s en jurkjes, wordt ze make-up op gedaan of worden ze neergezet als attractie om pakjes drinken of andere ongezonde snacks aan te voeren. Na een slopende dag vol stress en activiteiten met toeristen, brengen ze de nacht door in hun kleine kooien – om de volgende dag precies hetzelfde lot te ondergaan.
Optreden in shows
Op veel plekken moeten orang-oetans ‘optreden’ in een show, zoals bokswedstrijden of andere shows waarin ze trucjes moeten doen. Het zorgt voor ernstig fysiek en mentaal trauma, puur voor commercieel gewin. In 2017 bezochten wij een bokswedstrijd samen met Loretta Schrijver. Ze was er zwaar door geschokt.
Illegale handel
Hoewel het in Indonesië illegaal is om orang-oetans te doden, vangen, houden of verhandelen, belanden veel dieren nog steeds in de illegale dierenhandel of als huisdier bij mensen thuis. Het slachtoffer van deze handel zijn niet alleen de jonge orang-oetans: met bruut geweld gedood, zodat de jonge aapjes uit hun beschermende greep kunnen worden getrokken.

Zo helpen we orang-oetans

World Animal Protection vecht voor orang-oetans. We zetten ons in voor een nieuw leven voor deze en andere wilde dieren. Wat we doen?

Bewustwording en het aan de kaak stellen van misstanden. We maken mensen ervan bewust dat wilde dieren in het wild horen en niet uitgebuit horen te worden voor entertainment of gehouden als huisdier.
We steunen de opvang die slachtoffer zijn van de toerisme- en huisdierindustrie, bijvoorbeeld via het conservatieprogramma SOCP, dat al ruim 450 orang-oetans heeft gered en in het wild heeft geherintroduceerd.
We lobbyen bij overheden en de reisbranche om ervoor te zorgen dat het aanbod aan toeristische activiteiten met wilde dieren stopt en er strengere wet- en regelgeving komt.

Vecht mee voor de orang-oetan

Onderzoek op locatie

Wij hebben meermaals undercover-onderzoek gedaan naar locaties waar orang-oetans leven, zoals in Indonesië en Thailand. Ook Floortje Dessing heeft met ons onderzoek gedaan. Zo maakten we samen onderstaande documentaire op Bali, en waren we begin 2026 op reis in Thailand zodat we over dit probleem konden praten in een speciale uitzending bij Tijd voor MAX.

Floortje Dessing: ‘Het meest ingewikkeld vind ik dat alles wat voorafgaat aan dit soort vermaak. Hoe de dieren hier komen en hoe ze getraind worden, daar ziet het publiek helemaal niks van. Je hebt geen idee. Het is hartverscheurend.'

Het verhaal van orang-oetan Chocolate

De Sumatraanse orang-oetan Chocolate is al op jonge leeftijd wees geworden. Waarschijnlijk is hij met geweld bij zijn moeder weggehaald, met het doel om hem te verhandelen. Maar gelukkig kwam het niet zover. Tijdens een reddingsactie is hij van zijn handelaren bevrijd, voordat hij aan andere eigenaren kon worden verkocht.

Om goed te kunnen herstellen van deze traumatische ervaringen is Chocolate overgebracht naar een quarantainecentrum op Sumatra van het SOCP (Sumatran Orangutan Conservation Programme). Daar kreeg hij medische zorg en zat hij dertig dagen in quarantaine om te rusten. De jaren daarna bracht Chocolate door een het herintroductiecentrum van SOCP, waar hij de vaardigheden leerde om in het wild te overleven. Na vier jaar brak eindelijk het moment aan waar hij en zijn verzorgers zo naar verlangden: zijn vrijlating in een natuurreservaat. Meteen toen de transportkist werd geopend, trok Chocolate de jungle in. Hij aarzelde één keer, en verdween toen tussen de bomen – op weg naar zijn tweede kans op een leven in het wild.

De foto boven deze tekst is gemaakt toen Chocolate werd vrijgelaten. Credit: Paul Hilton

Help dieren zoals Chocolate