Kippenboer met een plantaardig dieet: dit is Ruud Zanders

'Ik kom uit een dorp bij Venray, een gebied met veel varkens en kippen. Mijn ouders hadden altijd een pluimveebedrijf. Na mijn studie aan de Universiteit van Wageningen heb ik dat overgenomen', vertelt Ruud. Het familiebedrijf was een van de grootste in het zuiden van Nederland. 'Alles was grootschalig. Zo veel mogelijk eieren voor zo min mogelijk geld. We hadden een miljoen legkippen en deden zaken in Polen, Duitsland, Turkije en Frankrijk. Onze totale omzet was 40 tot 45 miljoen euro. Maar toen ging alles failliet in 2007.' 

Na het faillissement wilden Ruud en zijn vrouw opnieuw beginnen. 'Ik dacht: wat moet ik anders doen? We hebben van alles bekeken en gelezen. En toen realiseerde ik me iets. Als alles zo goedkoop mogelijk moet, is er iemand die die prijs moet betalen. Het dier, de biodiversiteit of het klimaat. Dat wilde ik niet meer. En zo is Kipster ontstaan.' 

Om zijn nieuwe bedrijf zo goed mogelijk te laten lopen, deed Ruud uitgebreid onderzoek. Hij kreeg bezoek van boeren uit Afrikaanse landen, die verbaasd toekeken wat de dieren aten. Bij hun boerderijen aten dieren alleen restproducten. 'Onze kippen kregen granen die mensen in andere landen graag zouden eten. Dat klopt niet. Vanaf dat moment gaven we onze kippen ook alleen maar restvoer.' 

De volgende stap was het leren over de dieren zelf. 'Ik volgde cursussen over emoties en de intelligentie van dieren. En toen kwam de klap. Ik schrok me helemaal wild van wat ik allemaal leerde. Als boeren weten we eigenlijk heel weinig over kippen. We snappen hoe we ze gezond houden en moeten verzorgen. Maar we weten niet dat ze vriendschappen sluiten, bewust beslissingen maken en in het ei al een band vormen met hun moeder.'  

Toen besefte Ruud dat het roer écht om moest. Hij houdt rekening met dierenwelzijn, maar ook met het klimaat, energieverbruik en transparantie. 'Ik ontdekte dat je het eigenlijk niet helemaal goed kán doen. Alleen zo goed mogelijk. Dat ben ik met Kipster gaan doen. Maar eigenlijk zouden we helemaal van de productiedieren af moeten. Daarom ben ik plantaardig gaan eten, zeven jaar geleden.' Ondanks deze vooruitstrevende blik noemt Ruud zichzelf geen dierenvriend. 'Ik vind gewoon dat we levende wezens met rust moeten laten.' 

Hypocriet? Misschien wel 

Ruud vindt het een dilemma: hij eet plantaardig maar produceert eieren. Over deze tweestrijd produceerde filmmaker Kadir van Lohuizen in 2025 de documentaire The Vegan Poultry Farmer. 'Dierlijke producten nemen toe', zegt Ruud. 'Dus ergens wil ik gewoon helemaal stoppen. Maar is dat wel wijsheid? Kun je beter stoppen, of verandering brengen?' Ruud krijgt veel kritiek van zowel de agrarische wereld als dierenliefhebbers. 'Kippenboeren vinden me maar lastig. Ze noemen me hypocriet, omdat ik eieren produceer en deze zelf niet eet. Veel veganisten vinden dat ook. Misschien hebben ze gelijk, maar ik hoop dat ik Nederlanders een diervriendelijker alternatief kan bieden. Ik wil de industrie van binnenuit aanpassen.' 

Ondanks het vele commentaar heeft Ruud een optimistische blik. 'Ik denk wel dat we naar een plantaardige wereld toe bewegen. In rijkere landen komt steeds meer bewustzijn over de bio-industrie, over wat we met de dieren doen. Ooit verwacht ik een omslagpunt; of ik dat ga meemaken weet ik niet. Misschien over 20, 50 of 150 jaar. Maar ik ben ervan overtuigd dat die omslag ooit komt.'  

Een plantaardige toekomst 

Zelf beweegt Ruud steeds meer naar plantaardige producten. Zijn droom? De eerste pluimveehouder zijn die plantaardige eieren verkoopt. 'Ik ben al jaren bezig met de productie, het is niet makkelijk. Het klinkt misschien simpel, maar het is echt een opgave.' Het liefst produceert Ruud verschillende soorten plantaardige eieren: gekookt, geroerbakt, omelet. Op deze manier hoopt hij alternatieven te bieden aan mensen die graag dierlijke producten eten. 'Een beetje zoals De Vegetarische Slager.'  

Omdat Ruud het krimpen van de veestapel belangrijk vindt, is hij ook geïnteresseerd in kweekvlees. Hij is betrokken bij RespectFarms, ’s werelds eerste kweekvleesboerderij. 'Je hebt veel minder dieren nodig én ze hoeven niet geslacht te worden. Ik weet dat mensen kweekvlees onnatuurlijk vinden. Maar er is ook niets natuurlijks aan dieren in een stal.' 

Alle principes bij Kipster zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek van de Universiteit van Wageningen. Daaruit blijkt dat we ruim drie wereldbollen nodig hebben als de westerse wereld doorgaat met het huidige voedingspatroon. Maar als de dierlijke consumptie met twee derde afneemt, kunnen we het wél bolwerken. ‘Als iedereen nu op Kipster-eieren overstapt, past onze productie nog steeds niet binnen de ecologische grenzen van de planeet. Maar als iedereen minder eieren gaat eten, komen we wél een stapje dichterbij.’ En dat is uiteindelijk waar Ruud het voor doet. ‘Als ik mensen kan overtuigen om iets te veranderen, dan heb ik mijn doel bereikt.'